Financier een bedrijf alsof ’t een pizza is

0
8780

Door Joost Ramaer (NRC Handelsblad 11 december 2013 – (artikel is ingekort, een volledige versie kunt u opvragen)

Een accountant met een kleine maar bloeiende praktijk wilde er onlangs mee stoppen. Hij had een goede opvolger gevonden, maar die kreeg de financiering niet rond. De overnameprijs was ongeveer 500.000 euro. De Rabobank wilde niet meer dan vier ton krediet verlenen. De resterende ton van de vraagprijs was gebaseerd op de goodwill: de meerwaarde die de accountant had gecreëerd door een klantenbestand en een goed lopende onderneming op te bouwen. Uiteindelijk ging de overname toch door. De opvolger kreeg die ton namelijk – binnen 48 uur – gefinancierd bij GeldVoorElkaar.nl, een platform voor crowdfunding voor ondernemers.

Crowdfunding is niet meer synoniem aan goede doelen of nieuwe en vaak innovatieve bedrijfjes. Ook bedrijfsovernames vormen een groeimarkt, zegt Edwin Adams (45), medeoprichter en directeur van GeldVoorElkaar.nl. „Die hebben wij er ook graag bij, want zulke bedrijven hebben een historie die zich laat aflezen aan de jaarcijfers. Dat beperkt het risico voor de geldschieters. Met beginnende bedrijfjes is het altijd maar afwachten, ze floppen vaak.”

Sinds de kredietcrisis doen banken moeilijk over kleine kredieten. Maar die houding verandert als de geldvrager zelf andere financiers regelt. „Pizzafinanciering”, noemt Adams dat. „Verschillende partijen nemen een taartpunt voor hun rekening.”

Ook voor ondernemers die willen stoppen is crowdfunding een uitkomst, zegt Willem Smeets. Hij is partner van Horlings, een accountancy- en belastingadviesbedrijf dat vooral werkt voor het midden- en kleinbedrijf. „Stoppen doe je meestal door je bedrijf te verkopen”, zegt Smeets, specialist in bedrijfsbeëindigingen. Ofwel: „Fusies en ruzies.” „De koper moet al gauw een paar ton neertellen en dat gaat niet zonder externe financiering. Die komt steeds vaker tot stand via webplatforms die geldschieters en geldvragers bij elkaar brengen. Het is echt een trend.”

GeldVoorElkaar.nl is het op één na grootste platform voor crowdfunding in Europa, na het Britse Crowdcube. Sinds de start, begin 2011, groeit de website hard. Dit jaar is er voor 20 miljoen euro aan financiering verzorgd, tot bedragen van een half miljoen euro per lening. Volgend jaar zal dat 50 miljoen zijn, verwacht Adams. De site heeft een vergunning van de AFM. Geldleners betalen 249 euro voor de onlinepublicatie van hun kredietaanvraag plus een eenmalige success fee van 2 tot 5 procent als zij het gevraagde bedrag bij elkaar krijgen. Behalve goedkoper is GeldVoorElkaar vooral ook veel sneller dan de grote banken: in één geval kreeg de site een financiering rond binnen vijf minuten en achttien seconden.

De bulk van het Nederlandse bedrijfsleven bestaat uit eenmanszaken, firma’s en bv ’s met een paar tot enkele tientallen werknemers en een omzet van een paar ton tot enkele tientallen miljoenen euro’s. Horlings bedient overwegend bedrijven met tien tot vijftig man personeel. De meeste klanten van het kantoor behoren tot de ongeveer 200.000 zogenoemde directeur-grootaandeelhouders (DGA’s) die Nederland telt. Zij hebben hun bedrijf ooit opgericht of overgenomen, runnen het en zijn eigenaar van alle of een meerderheid van de aandelen.

Als die DGA’s willen stoppen, doen ze dat bijna nooit door hun bedrijf daadwerkelijk te beëindigen. „Liquideren kost veel geld”, zegt Smeets. Nog afgezien van de kater om het licht te moeten uitdoen in een bloeiend bedrijf dat je zelf hebt opgebouwd. „Je moet een sociaal plan opstellen voor je personeel en het huurcontract voor het bedrijfspand afkopen. Het enige lichtpunt is dat die kosten fiscaal aftrekbaar zijn. Liquidaties komen eigenlijk alleen voor bij Nederlandse filialen van  multinationals.”

Gedwongen bedrijfsbeëindiging, doordat de ondernemer voortijdig overlijdt, komt veel vaker voor. De meestal onvoorbereide erfgenamen betreden vervolgens een financieel mijnenveld.

Zelfhulp

Het draait bij een bedrijfsbeëindiging niet om het verdienen van zoveel mogelijk geld, benadrukt Smeets herhaaldelijk. „Een veel belangrijkere vraag is: Heb ik een goeie opvolger? ” Maar feit is dat bijna alle opvolgingskwesties uiteindelijk in geld zijn uit te drukken. Bekwame mensen die willen stoppen, laten vaak bedrijven na die een paar ton tot een paar miljoen waard zijn. „Vóór 2008 kwam dat geld zo op tafel”, zegt Smeets. „Bedrijven kopen was sexy. Ondernemers konden gemakkelijk cashen, want de banken financierden alles.”

De crisis maakte ruw een einde aan dat feest. „Of het nou gaat om een ton of om tien miljoen, voor het regelen van een krediet maakt een grote bank intern vijf- tot achtduizend euro aan kosten”, zegt Edwin Adams van GeldVoorElkaar.nl, zelf voormalig bankier bij ABN Amro en ING. „En dus gaan grote banken voor grote kredieten. Kleinere ondernemers komen niet meer aan de bak.” Banken willen wel weer meedoen als de geldzoeker andere financiers weet te vinden. Daar ligt een mooie taak voor GeldVoorElkaar.nl en een snel groeiend aantal andere webplatforms. Adams: „Wij werken veel goedkoper dan grote banken. Wij brengen geldvragers en geldschieters bij elkaar en verzorgen hun betalingsverkeer. De rente bepalen zij zelf, onderling.” GeldVoorElkaar trekt veel ondernemers die de kosten van hun financiering proberen te beperken. Adams: „Een bank vraagt bijvoorbeeld 10 procent. Dan proberen ondernemers via ons een krediet te regelen voor 8 procent.” Dat lukt steeds vaker: „Bij ongeveer 90 procent van de kredietaanvragen die wij op onze site publiceren, komt het gevraagde bedrag ook inderdaad op tafel.”

Willem Smeets is blij met deze ontwikkeling. „Zelfhelpers springen in het gat dat de banken achterlaten. Op internet ontstaan netwerken vanmensen die elkaar aan geld helpen. De ondernemers zijn niet langer afhankelijk van één bank, en de geldschieters kunnen hun risico’s beter spreiden.”

GEEN REACTIES