Wat CFO’s kunnen leren van crowdfunding en bitcoins

0
56
Inspelen op de wensen van de consument, dát kunnen CFO's leren van crowdfunding.

Raden van Bestuur zouden er goed aan doen hun team uit te breiden met een sociaal wetenschapper. Deze moet ervoor zorgen dat organisaties hun producten en diensten voldoende blijven ontwikkelen vanuit de behoefte van consumenten en niet in een tunnelvisie vastzitten.

De toekomst van de meeste financiële organisaties wordt namelijk bepaald door hun vermogen om aan te kunnen sluiten bij en in te kunnen spelen op de wensen van consumenten in communities. Dat betekent ook nieuwe samenwerkingsverbanden en de kennis en schaal inzetten om individuele klanten en communities, waarin klanten producten en diensten met elkaar delen, te ondersteunen.

Niet zozeer technologie, maar innovatieve diensten

Om de concurrentie het hoofd te bieden zoeken CFO’s nu hun heil vaak in fintech, technologie die met algoritmes en blockchains bijvoorbeeld het betaalverkeer sneller, efficiënter, transparanter en goedkoper kan maken. Bij banken gebeurt dit al veel. En dat is goed nieuws, vooral voor zakelijke klanten. Om relevant te blijven voor consumenten zijn echter niet zozeer technologische innovaties nodig maar vooral innovatieve diensten die inspelen op de sociale kant van geld en financiering. Hierbij zouden bedrijven zoals banken veel kunnen leren van crowdfunding en van digitale munten als de Bitcoin, die de afgelopen jaren steeds populairder zijn geworden bij consumenten. Daarom in dit artikel ter inspiratie een voorbeeld hoe dat zou kunnen werken.

Sparen als afdankertje

Sparen bijvoorbeeld is voor veel mensen een laagdrempelige manier om geld te bewaren voor (iets of veel) later. Voor banken is het momenteel een verlieslatende activiteit: het bieden van een spaarrente kost de banken geld omdat zij elders geld kunnen lenen tegen een extreem lage rente van bijna 0 procent. En ondertussen moeten ze ook nog buffers aanhouden voor al het geld dat ze uitzetten. Niet verwonderlijk dat Rabobank, ABN AMRO en ING spaarders ‘wegjagen’ met een huidige rente van 0,03% voor direct opvraagbare tegoeden. Er wordt zelfs gedacht aan een negatieve rente, zoals sommige landen al kennen. Om consumenten meer rendement te bieden zijn banken weer voorzichtig begonnen met het promoten van beleggingen, wat sinds de kredietcrisis bij veel consumenten uit de gratie is geraakt.

Verdubbeling van de hoeveelheid opgehaald geld

Zou dat niet anders kunnen? Sinds 2010 zit crowdfunding in de lift met in de eerste jaren telkens een verdubbeling van de hoeveelheid geld die werd opgehaald. In 2018 steeg die hoeveelheid opnieuw flink met bijna 50 procent tot zo’n 329 miljoen euro. Zo’n 86 procent hiervan was in de vorm van een lening met een gemiddelde rente van 4,3 procent. Wie nu op de websites van leen-platfomen kijkt, zoals Geldvoorelkaar.nl, komt rentepercentages tegen tot 10 procent. Dat is flink hoger dan de huidige spaarrente.

Bitcoins: van hype naar duurzaam

Dat spaarders nieuwe manieren zoeken om hun geld op waarde te houden of zelfs te vermeerderen, blijkt ook uit de enorme populariteit van digitale munten. Doordat ook een deel van de ‘gewone consumenten’ zich waagde zich aan de Bitcoin, steeg de koers van deze munt vorig jaar spectaculair. Met als gevolg dat nog meer consumenten geïnteresseerd raakten: niemand wilde immers de boot missen om ‘snel rijker te worden’. De vele sentimenten en speculaties zorgden voor een grillig koersverloop van de Bitcoin. Hierdoor is deze eigenlijk ongeschikt geworden als stabiel en betrouwbaar betaalmiddel, laat staan als manier om geld te sparen voor later.

Platformen ontwikkelen hun eigen munten

Dat wil niet zeggen dat er geen potentie meer zit in dit soort cryptocurrencies. Platformen als Alibaba, Amazon en Facebook ontwikkelen hun eigen ‘munten’ waarmee hun klanten kunnen betalen. In feite zijn dit nieuwe vormen van loyalty-systemen, vergelijkbaar met de Airmiles, cadeaubonnen en vele spaarsystemen zoals koopzegels van supermarkten. Het is goed denkbaar dat we in toekomst een digitale portemonnee hebben met allerlei verschillende valuta waarmee we op verschillende (markt)plaatsen kunnen betalen. De belangrijkste innovatie van de Bitcoin is dat hij betalingen mogelijk maakt tussen individuen en dat hiermee nieuwe markten gecreëerd kunnen worden die los kunnen staan van de wereldmarkt voor kapitaal.

Sparen opnieuw uitgevonden

Bitcoins en crowdfunding zijn nu vooral een succes bij ondernemingen die crowdfunding gebruiken voor het financieren van projecten in het MKB. De grote banken adviseren ondernemers over deze ontwikkelingen en verwijzen ze door naar crowdfunding platformen. Zou het niet mogelijk zijn om een spaarsysteem te ontwikkelen waarmee consumenten een veilige plaats krijgen waar ze hun geld veilig en waardevast kunnen bewaren voor een later moment? Hiervoor zou het geld jaarlijks in waarde moeten groeien, om de inflatie en (een deel van) de vermogensbelasting te compenseren.

Sociale markt moet zich onderscheiden van kapitaalmarkt

In de huidige kapitaalmarkt is dit haast onmogelijk. Het kan bijna alleen als er een nieuwe ‘sociale’ markt wordt gecreëerd waarbij de rente op een andere manier tot stand komt. Zo’n sociale markt zou zich moeten onderscheiden van de kapitaalmarkt, waar wereldwijde concurrentieverhoudingen, flitskapitaal, speculanten, stimulering door centrale banken en geldschepping door overheden gezorgd hebben voor een parallelle economie die niet meer in balans is met de fysieke wereld.

Rente bepaalt door gunfactor

Rond crowdfundingplatformen bestaan dit soort sociale markten al: de deelnemers op deze platformen zijn in meer of minder mate uit op rendement maar er zit ook een duidelijke sociale component in: de rente waartegen geld wordt (uit)geleend wordt bepaald door behoefte aan een eerlijk rendement en een gunfactor, waarbij ook vertrouwen een belangrijke rol speelt. Platformen waar wordt gebouwd aan relaties in plaats van platformen waar alleen transacties plaatsvinden, zoals nu meestal het geval is.

Transformeren van aanbieders naar platformen

Om zo’n sociale markt te creëren moeten banken transformeren van aanbieders naar platformen: niet de bank die zelf geld schept bij het uitgeven van een schuldpapier, niet een bank die zelf geld uitleent en dit ophaalt bij de kapitaalmarkt (tegen een kunstmatig lage rente) zoals nu het geval is. Maar een bank die een platform biedt waarop consumenten en ondernemingen elkaar geld kunnen lenen of waarin zij aan elkaar gekoppeld kunnen worden. Een platform waarin relaties en onderling vertrouwen worden versterkt, door niet anoniem te beleggen maar door ‘een aandeel in elkaar’ waarbij je elkaar meer kent. Een lening van een consument aan een boer voor zijn nieuwe kas, verschilt niet van een investering op een crowdfundingplatform of een donatie via de 1 procent-club voor projecten in ontwikkelingslanden. In de huidige duurzamheidsbeweging (lees: energietransitie, klimaatdebat) zijn sowieso investeringen nodig in projecten die samenhangen met maatschappelijke doelen: milieu en leefomgeving, gezondheid, schone energie en ontwikkelingshulp.De plug & play-organisatie

Het geheim van een toekomstbestendige bedrijfsstrategie zit in het digitale aanpassingsvermogen: plug & play zijn, flexibel kunnen aanhaken bij de kennis en competenties van anderen, anderen toelaten om voort te bouwen op uw werk en slim gebruikmaken van de kennis van gebruikers. Het boek de plug & play-organisatie gaat over hoe organisaties winnend kunnen zijn in deze digitale wereld. Het boek is te bestellen via https://www.vakmedianetshop.nl/management-impact/boeken/de-plugplay-organisatie

Risico’s via platform spreiden

Op zo’n sociale markt zou een hogere rente kunnen gelden, zo laten de crowdlending platformen al zien. Als platformaanbieders zouden de banken kunnen zorgen voor het versterken van banden tussen vragers en aanbieders van geld. Maar ze zouden ook kunnen zorgen voor het beoordelen en rangschikken van projecten op kansrijkheid; zorgen dat zoveel mogelijk projecten gefinancierd worden en dat er een gegarandeerd rendement op uitgeleend geld is door risico’s via het platform te spreiden. Op een aantal plekken kan de traditionele crowdfunding zoals we die nu kennen, worden vernieuwd en uitgebreid.
Eventueel kan op de markt een nieuwe munteenheid gebruikt worden die in te ruilen is voor euro’s en die in waarde kan stijgen als de waarde van het hele platform stijgt of de waarde van de projecten die bijdragen aan duurzaamheid toeneemt.

Terug naar de wortels

De innovatie van het nieuwe sparen gaat verder dan het bieden van meer gemak: het vraagt om een sociale innovatie waarbij crowdfunding, financiering, markten en regelgeving opnieuw moeten worden uitgevonden. De grootste uitdaging is om het eindproduct voor de consument simpel te houden, net zo simpel als een spaarrekening of een termijndeposito. Als banken, maar ook andere sectoren, erin slagen om dit soort innovaties tot stand te brengen, kunnen ze relevant blijven in een snel veranderende wereld.

Dus CFO’s, vlucht niet in de fintech maar verdiep je nog meer in consumenten en communities. Voor sommige bedrijven is het een kwestie van teruggaan naar de eigen wortels waarmee ze ooit op een innovatieve manier zijn begonnen vanuit een gemeenschap.

Door Maurits Kreijveld
Bron: Executivefinance.nl

GEEN REACTIES

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.